Αγραφιώτικα θρησκευτικά μνημεία .

Η Νεράϊδα (Σπινάσα) του τέως Δήμου Δολόπων είναι ένα πανέμορφο Αγραφιώτικο χωριό που από το 1973 αποκόπηκε από τον μητρικό κορμό της Ευρυτανίας και ενσωματώθηκε διοικητικά στον Νομό Καρδίτσας . Είναι χτισμένη στις βόρειες απολήξεις της Μάρτσας πάνω από τις απόκρημνες όχθες του Μέγδοβα , σε ένα τοπίο μοναδικής ομορφιάς πνιγμένο στα έλατα , τις βελανιδιές , τα πλατάνια και τις καστανιές .

Περίπου 3 χιλιόμετρα βορειοδυτικά του οικισμού βρίσκεται το καθολικό της μονής , ότι απέμεινε από το ιστορικό μοναστήρι , του Γενεθλίου της Θεοτόκου η της Παναγίας της Φανερωμένης .

Ανακαινίσθηκε το 1608 (σύμφωνα με λίθινη επιγραφή) από τον εκ Τρικάλων ηγούμενο Ιωαννίκιο και αγιογραφήθηκε εσωτερικά και εξωτερικά το 1651 από τον ζωγράφο Ιωάννη τον “ευτελή” με έξοδα του άρχοντα Θεοδοσίου Τζηοπέλη εικόνα του οποίου σώζεται στο εσωτερικό του ναού .

Πρόκειται για τρίκογχο , ξυλόστεγο κτίριο με στοά – πρόναο προς τα δυτικά , πρόσφατα συντηρημένο . Δυστυχώς όλη η “ιστόρηση” του εξωτερικού του – πλην ελαχίστων σπαραγμάτων – έχει υποκύψει στην φθορά του χρόνου και έχει χαθεί . Η εσωτερική του διακόσμηση – απ' όσο πληροφορηθήκαμε – σώζεται σε καλή κατάσταση και οπωσδήποτε αξίζει μία εκδρομή – προσκύνημα ως εκεί , σε ένα από τα σημαντικότερα μνημεία των Αγράφων .

Πανηγυρίζει στις 8 Σεπτεμβρίου .

ΕΥΡΥΤΑΝΙΚΑ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΑ - ΠΕΤΡΟΓΕΦΥΡΑ

Κατηφορίζοντας από Νεράϊδα προς Μέγδοβα . Η κορυφή Βοϊδολίβαδο (1.540 μ.) .

Ο Μέγδοβας .

Στον δρόμο για Μπέσια - Παλιοχώρι . Η Τέμπλα και αριστερά στο βάθος η Μάρτσα και το Καστρί της Βράχας .

Μπροστά μας η χαράδρα του Μπεσιώτικου ρέματος και στο βάθος οι Αγραφιώτικες κορφές Μορφοράχη και Σβόνι με τον οικισμό Καμάρια μόλις να διακρίνεται ανάμεσά τους .

Από την χλωρίδα της περιοχής .

Αγραφιώτικες πεταλούδες .

Στον πανέμορφο Μπεσιώτη !

Και ο τελικός στόχος : Το γεφύρι της Μπέσιας !!!

Ένα από τα πλέον άγνωστα μνημεία των Αγράφων , το γεφύρι στο Μπεσιώτικο ρέμα είναι από τα ομορφότερα και πιο δυσπρόσιτα γεφύρια του Αγραφιώτικου χώρου . Διευκόλυνε την επικοινωνία των κατοίκων των χωριών Μπέσιας και Κύφου , κατά κύριο λόγο , σε ένα οδικό πλέγμα μονοπατιών  που πλέον έχει χαθεί και είναι εξαιρετικά δύσκολο να κατανοηθεί και να αναπαρασταθεί . Δεδομένου ότι σύμφωνα με όλα τα στοιχεία τα δύο αυτά χωριά ερημώθηκαν κάπου στα μέσα του ΙΗ' αιώνα και δεν αναφέρονται πλέον σαν ζωντανοί οικισμοί , θεωρείται αυτονόητο ότι το γεφύρι είναι της ίδιας εποχής και ίσως 50 χρόνια παλιότερο . Η κατάστασή του σήμερα κρίνεται κρίσιμη . Έχει χαθεί η συνδετική ύλη (κουρασάνι - κυρέτσι) από τα περισότερα ορατά σημεία της καμάρας (εσωράχιο) , λείπουν μερικές πέτρες στα σημεία έδρασής του στους βράχους (βάθρα) και από την βορινή πλευρά σημαντικό τμήμα του τυμπάνου και του καταστρώματος έχει κυλήσει στο ποτάμι . Έτσι , σε συνδυασμό με το μεγάλο ύψος από το ρέμα , το πολύ στενό του πλάτος και την έλλειψη προστατευτικών (στηθαία η αρκάδες) οποιαδήποτε σκέψη να το διαβεί κάποιος σήμερα χωρίς εξοπλισμό είναι παράτολμη . 

Δέος από το εντυπωσιακό σκηνικό της φύσης και μελαγχολία για αυτά που χάθηκαν για πάντα και για τα όσα λίγα βλέπουμε ανίσχυροι να χάνονται σήμερα μπροστά στα μάτια μας ........

(με την πολύτιμη βοήθεια και την συντροφική παρουσία του φίλου Νίκου Α. )

SOLANACEAE

Atropa bella - donna .

Η πιο επικίνδυνη (αλλά και πολύτιμη) όμορφη κυρά της Ελληνικής χλωρίδας . Χρωστάει το εντυπωσιακό όνομά της στην Μοίρα Άτροπο της μυθολογίας μας , που έκοβε το νήμα της ζωής των θνητών , και στις Ιταλικές λέξεις bella donna = ωραία γυναίκα , γιατί κάποτε χρησιμοποιήθηκε σαν "φάρμακο" ομορφιάς για να διαστέλλει την κόρη των ματιών και να ομορφαίνει τις κυρίες της αριστοκρατίας . Είναι πολυετές φυτό της οικογένειας των σολανιδών , φτάνει σε ύψος το 1,5 μέτρο , ζει κυρίως σε πυκνά και σκιερά δάση και είναι ολόκληρο  (άνθη , φύλλα , καρποί , σπόροι και ρίζες) τοξικό . Κατανάλωση μέρους του φυτού μπορεί να προκαλέσει τον θάνατο !! Αναφέρονται περιπτώσεις σκόπιμων δηλητηριάσεων κατά την Ρωμαϊκή περίοδο , αλλά και κατά τον Μεσαίωνα . Περιέχει αρκετά αλκαλοειδή (σκοπαλαμίνη , υοσκυαμίνη , ατροπίνη κ.α.) που σήμερα χρησιμοποιούνται στην ιατρική και για τον σκοπό αυτό καλλιεργείται σε πολλές χώρες .

STONE BRIDGES - ΠΕΤΡΟΓΕΦΥΡΑ .

Το γεφύρι των Αγράφων .

Η μεγάλη καμάρα των Βραγγιανών η γεφύρι του Δέντρου .

Το γεφύρι στο Τρίδεντρο .

Το μικρό γεφύρι των Βραγγιανών η γεφύρι του "Κακού" .

Το γκρεμισμένο σήμερα γεφύρι της Στάνας ( διακρίνονται τα θεμέλια - βάσεις πάνω στον βράχο και η νεότερη ξύλινη και εύθραυστη εκδοχή του) .

Πέντε Αγραφιώτικα γεφύρια (για την Ντίνα !!)

STONE BRIDGES - ΠΕΤΡΟΓΕΦΥΡΑ

Η μεγάλη καμάρα των Βραγγιανών , η το γεφύρι του (οικισμού) Δέντρου , στο Βραγγιανίτικο ρέμα , λίγο πριν την συμβολή του με τον Αγραφιώτη .

ORCHIDACEAE (hybrids) .

Ένα σπάνιο υβρίδιο στον μαγικό κόσμο των ορχεοειδών , στο Βελούχι . 

Το ακριβοθώρητο αυτό δημιούργημα έχει γονείς την Orchis provincialis (στα αριστερά της κάτω φωτογραφίας) και την Orchis pinetorum (στα δεξιά) . Είναι η μοναδική φορά που καταγράφηκε αυτή η διασταύρωση στην Ευρυτανία και εξαιτίας της - ενδεχόμενης - στειρότητάς του μάλλον αποτελεί πυροτέχνημα στους λαβύρινθους των νόμων της εξέλιξης και της ζωής !

LILIACEAE

Το Άλλιο (αγριόσκορδο) του Χελδράϊχ - Allium heldreichii - είναι ένα πό τα ομορφότερα της πατρίδας μας . Ενδημικό φυτό με περιορισμένη εξάπλωση , ανήκει σε αυτά που χρήζουν ιδιαίτερης προστασίας σε μία όμως χειμαζόμενη και περί άλλων τυρβάζουσα πατρίδα . Εντελώς πρόσφατα και απρόσμενα βρέθηκε στην Χελιδόνα της Ευρυτανίας .